Ba lần siêu trăng
Lần siêu trăng đầu tiên trong năm 2026 xuất hiện ngay vào ngày 3/1 khi mặt trăng tròn tiến gần về Trái đất. Quan sát từ Trái đất, mặt trăng lớn hơn và sáng hơn bình thường. Người bản địa châu Mỹ gọi trăng tròn tháng 1 là “Trăng Sói” (Wolf Moon) vì đây là thời điểm giữa đông lạnh giá, khi nguồn thức ăn khan hiếm, bầy sói thường đói và ra khỏi hang hú nhiều hơn.
Phải mất hơn 11 tháng sau, người yêu thiên văn mới có thể chiêm ngưỡng lần siêu trăng thứ hai trong năm 2026, diễn ra vào đêm 23/11. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là Trăng Hải Ly, vì đây là thời điểm đặt bẫy hải ly trước khi các đầm lầy và sông suối bị đóng băng.
Lần siêu trăng cuối cùng vào năm 2026 sẽ diễn ra đêm 24/12. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là Trăng Lạnh, vì đây là thời điểm không khí mùa đông lạnh lẽo tràn về, ban đêm trở nên dài và tối hơn.
Những trận mưa sao băng đẹp
Năm 2026, người yêu thiên văn tiếp tục được chiêm ngưỡng những trận mưa sao băng đẹp. Mở đầu là mưa sao băng Quadrantids diễn ra ngay đêm 3, rạng sáng ngày 4/1 với mật độ cao nhất có thể lên tới 60-80 vệt sao một giờ trong điều kiện quan sát lý tưởng.
Hai trận mưa sao băng lớn nhất năm là mưa sao băng Perseids và mưa sao băng Geminids. Trong đó, mưa sao băng Perseids đạt đỉnh điểm vào đêm 12, rạng sáng ngày 13/8 với mật độ cao nhất có thể lên tới 60-100 vệt sao băng mỗi giờ. Năm nay điều kiện quan sát trận mưa sao băng này khá thuận lợi khi không trùng với thời kỳ trăng tròn.
Mưa sao băng Geminids đạt đỉnh điểm vào đêm 13, rạng sáng ngày 14/12 với tần suất tối đa có thể lên tới 100-120 vệt sao băng mỗi giờ. Cực điểm của trận mưa sao băng Geminids năm nay rơi vào đầu tháng Âm lịch, không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động quan sát.
Năm 2026 cũng sẽ xảy ra nhiều hiện tượng kỳ thú khác như nhật thực hình khuyên, nhật thực toàn phần, nguyệt thực một phần, đáng tiếc tại Việt Nam không quan sát được các hiện tượng này.
Ngoài ra, trong năm 2026, người yêu thiên văn còn có thể quan sát nhiều trận sao băng trung bình khác như mưa sao băng Lyrids diễn ra vào đêm 22, rạng sáng ngày 23/4, mưa sao băng Eta Aquarids diễn ra vào đêm 6, rạng sáng ngày 7/5, mưa sao băng Orionids diễn ra vào đêm 21, rạng sáng 22/10.
Nguyệt thực toàn phần
Ngày 2/3/2026, người yêu thiên văn Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng nguyệt thực toàn phần, hiện tượng thiên văn được mong chờ và chú ý nhất trong năm 2026 ở Việt Nam.
Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi cả Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Mặt Trăng không biến mất mà chuyển sang màu đỏ đồng do ánh sáng Mặt Trời bị khúc xạ qua khí quyển Trái Đất. Vì vậy, hiện tượng này còn được gọi là trăng máu.
Nguyệt thực toàn phần lần này có thể quan sát được ở một khu vực rộng lớn gồm Đông Âu, châu Á, châu Úc, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Cực, Nam Cực, trong đó có Việt Nam.